محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
460
خلاصة الحكمة ( فارسى )
قوهء مدركهء باطنى : حس مشترك . بنطاسيا . در اين معنى نيز گاه با سين مشدد و گاه بى تشديد به كار رفته است . گوش جان و چشم جان جز اين حس است گوش عقل و گوش حس آن مفلس است . قوهء نامية : قوتى است در جسم حيوانى و نباتى كه جسم را در طول و عرض و عمق باليدگى بخشد . ( آنندراج ) . نيرويى است كه فعل و وظيفهء آن نمو و افزايش مىباشد و قياس حكم مىكند كه نيروى مزبور را منميه گويند ، اما براى رعايت مزاوجت فعل را به سوى سبب اسناد داده و ناميه گفتهاند . ( نفائس الفنون از شرح مواقف ) . يكى از چهار قوهء مخدومهء طبيعيه ، و هى قوة تسلم ما اوصلته الغاذيه فتدخله فى اقطار البدن على نسبة طبيعيه . « 1 » قوت مخدومه دو جنس است يكى تصرف اندر غذا كند كه بقاى شخص بر آن است و اين دو نوع است يكى را قوت غاذيه گويند ، دوم را قوت ناميه و قوت ناميه يعنى قوهء فزاينده ، قوتى است كه غذا را اندر اندامها فزايد تا هر اندامى بدان اندازه كه مىبايد بپايد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . قوه اى در نبات و انسان كه آن را از خردى به بزرگى برد و نمو و بالش و بالندگى دهد . قوهء رؤيايى . قَوى : ( ع . ص ) . زورمند . توانا . ( منتهى الارب ) . ذو القوة . ج اقوياء . ( اقرب الموارد ) . محكم . استوار . ( فرهنگ فارسى معين ) . توانا و زورآور و با لفظ ديگر مركب شده و صفت مركب مىسازد ، مثل قوى بازو ، قوى بال ، قوى حال ، قوى پنجه ، قوى دست ، قوى جثه ، قوى شوكت ، قوى هيكل و غيره . ( فرهنگ نظام ) . قَهْقَرا : ( ع . مص ) . قهقرى . به عقب برگشتن . ( ا مص ) . به عقب برگشتگى . ( فرهنگ فارسى معين ) . قِى : ( ع ، امص ) . استفراغ كردن . بيرون ريختن محتويات معده از راه دهان . شكوفه . ( فرهنگ فارسى معين ) ر . ك - : قى . ( ا ) . مواد غذايى داخل معده يا مواد مترشح معده و احياناً ديگر قسمتهاى لولهء گوارش و يا غدد منضم به لولهء گوارش كه از دهان با حالت تهوع خارج شود . مواد استفراغى . ( فرهنگ فارسى معين ) . ر . ك - : قى كردن . قِى : ( ع ، امص ) . استفراغ كردن . بيرون ريختن محتويات معده از راه دهان . شكوفه . ( فرهنگ فارسى معين ) . ( ا ) . مواد غذايى داخل معده يا مواد مترشح معده و احياناً ديگر
--> ( 1 ) . تذكرهء ضرير انطاكى ، ج 1 ، ص 13 .